Kısa referans kartları

Ders 5 — Hızlı yorumlama kartları

Özgün bağımsız özel ders materyali. UCL'nin resmî modül notu değildir; öğrencinin gerçek modülü henüz teyit edilmedi. 12 gözlemin tamamı kurgusaldır. Base R kullanılır, ek paket gerekmez. Korelasyon/regresyon gerçek UCL syllabus'ında yoksa bu oturum seçmeli olarak değerlendirilir.

Sorun	R komutu	Yorumlama sorusu
İki sayısal değişken ilişkili mi?	`cor(x,y)`	Yön ve doğrusal ilişki gücü nedir?
Aynı kişinin iki ölçümü mevcut mu?	`complete.cases(d[,c("x","y")])`	Kaç çift analiz dışı?
Doğru denklemi ne?	`lm(y ~ x, data=d)`	Eğim hangi birimdedir?
Parametreleri nasıl görürüm?	`coef(model)`	Kesişimi 0 saat için yorumlamak mantıklı mı?
Modelin açıklanan varyansı?	`summary(model)$r.squared`	Büyük R² nedensellik kanıtı mıdır?
Belirli x için model değeri?	`predict(model,newdata=data.frame(x=4))`	4 sayısı gözlenen aralıkta mı?
Modelin hataları?	`residuals(model)`	Gerçek−tahmin edilen fark neden önemlidir?

Altı yanlış yorumu düzelt

“Korelasyon 0.99, nedensellik kanıtlandı.” → Hayır, yalnızca seçilmiş örnekte güçlü doğrusal ilişki var.
“Model 10 saat için 100'ün üzerinde puan tahmin ettiyse bu mümkün.” → Fiziksel/ölçüm ölçeği sınırını unutma; ekstrapolasyon.
“r=0 ise değişkenler bağımsızdır.” → Doğrusal ilişki olmayabilir; doğrusal olmayan bağımlılık mümkün.
“Eğim 9.6, aynı kişinin bir saat daha çalışması kesin 9.6 puan getirir.” → Eğim betimleyici ilişkidir, nedensel etki değildir.
“Büyük R² = doğru ve genellenebilir model.” → Kurgusal, küçük, seçilimli örneklemde böyle sonuç kurulamaz.
“NA olan 2 kaydı atmak daima zararsızdır.” → Eksiklik mekanizmasına bağlı yanlılık oluşabilir.

İngilizce rapor şablonu (yanıt içermez)

“In the fictional complete-case sample (n = ...), study hours and quiz scores showed a ... linear association (r = ...). The fitted slope suggests an association of ... points per additional hour. Because ..., we cannot conclude ... .”

Öğrenme hedefi: Şablonu doldurmadan önce sayıları R çıktısından kendin hesapla. Önceki derslerle aynı kurmaca veri kullanılır.